ავტორი ია ანთაძე
როგორც კი ხელისუფლებაზე რამეს დავწერ, ატყდება ერთი ამბავი ფეისბუკზე. ძირითადად, ვანო მერაბიშვილისა და ზურაბ ადეიშვილის ფანკლუბის წევრები აქტიურობენ. ერთმანეთს არწმუნებენ, რომ ხელისუფლებაში ბზარის გაჩენის ამბავი მე მოვიგონე.
ასე იყო გასულ კვირაშიც. მაგრამ გაცილებით მნიშვნელოვნად ის მიმაჩნია, რაც ამასობაში ხელისუფლების წიაღში დატრიალდა. ჯერ სოდის უფროსის, ერეკლე კოდუას ცოლისძმა – მიხეილ ჟორჟოლიანი – დაიჭირეს; ორიოდე დღეში კი თავად კოდუა გაუშვეს სოდიდან, ასე ვთქვათ, სხვა სამსახურში გადაიყვანეს. მიხეილ სააკაშვილის მიერ ფავორიტად და გმირად აღიარებული ერეკლე კოდუა, რომელსაც მერაბიშვილი „თავს ზემოთ ძალა არ არის“ პრინციპით იტანდა, უცებ, რატომღაც, „მოწყვლადი“ და „სამსახურიდან გაშვებადი“ გახდა.
მნიშვნელოვანი კიდევ ის იყო, რომ ნანუკა ჟორჟოლიანის ძმის დაჭერისთანავე ექსპერტები და პოლიტიკოსები სახელისუფლო გუნდში არსებულ ბზარებზე ალაპარაკდნენ. ქრისტიან-დემოკრატების ერთ-ერთმა ლიდერმა, ლევან ვეფხვაძემ, ეკა კვესიტაძის გადაცემაში სტუმრობისას განმარტა, რომ ორი სახელისუფლო გუნდიდან ერთ-ერთი მიხეილ სააკაშვილთან ერთად აპირებს ქვეყნის მართვას 2013 წლის შემდეგაც, მეორე გუნდი კი ქვეყნის მართვის გაგრძელებას სააკაშვილის გარეშე გეგმავს.
პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილეს დეტალები აღარ დაუკონკრეტებია, მაგრამ რადგან მე მსგავსი ეჭვი ადრეც მქონდა, მის დაუზუსტებელ განმარტებას მაინც განსაკუთრებული მნიშვნელობა მივანიჭე.
საქმე ისაა, რომ სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიაში რეალურად კონსტიტუციის ორ ვერსიაზე მიმდინარეობს მუშაობა. პირველი ვერსიის ავტორები არიან ბატონები ავთანდილ დემეტრაშვილი და თენგიზ შარმანაშვილი; მეორე ვერსიის ავტორი კი ამავე კომისიის წევრი ლევან რამიშვილია. პირველი კონსტიტუცია „შერეულ“ მოდელს ეყრდნობა და, ჯერჯერობით, იმ ცომს ჰგავს, რომლისგანაც, რასაც მოისურვებ, იმას გამოაცხობ. ამ ცომის ზელა თვეების განმავლობაში გრძელდება, რადგან ჯერ არავინ იცის, რა სურს პრეზიდენტს.
2008 წლის 21 მაისს ნაციონალურმა მოძრაობამ თავი იმიტომ მოიკლა და პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობით სწორედ იმიტომ შევიდა, რომ 2012 წელს მიხეილ სააკაშვილს კონსტიტუციის შეცვლა აუცილებლად დასჭირდებოდა. ჰოდა, ამ პარლამენტის ვადის მიწურულს, ისიც გაირკვევა, რას აპირებს ამჟამინდელი პრეზიდენტი. სწორედ იმ დროისთვის დაიდება კონსტიტუციის „სიღრმისეულად რეფორმირებული“ პროექტი.
ლევან რამიშვილის კონსტიტუციასთან დაკავშირებით კი კითხვის ნიშნები არ ჩნდება იმ თვალსაზრისით, რომ ეს არის ძლიერ პრეზიდენტზე მორგებული მოდელი. და ვინ უნდა იყოს ის ძლიერი პრეზიდენტი, რომლისთვისაც ახალი კონსტიტუცია დაიწერა? ცხადია, არა მიხეილ სააკაშვილი, რომელსაც მეორე საპრეზიდენტო ვადა უკვე ეწურება. ნებისმიერი კონსტიტუცია, რომელიც პრეზიდენტის ძლიერ ინსტიტუტს გაითვალისწინებს, მიხეილ სააკაშვილის პოლიტიკაში დარჩენას არ და ვერ იგულისხმებს.
პირდაპირ თუ ვიტყვით, ან ლევან რამიშვილის კონსტიტუცია უფუნქციო დეკორაციაა, ან სწორედ ამ კონსტიტუციის გარშემო შემოკრებილი გუნდი ფიქრობს ხელისუფლებაში დარჩენას ამჟამინდელი პრეზიდენტის გარეშე. ლევან რამიშვილი კი იმ გუნდის წევრია, რომელიც ვანო მერაბიშვილს უპირისპირდება. თავად ამ გუნდში ძალაუფლება სამ ლიდერს შორის იყოფა: ადეიშვილს, უგულავას და ბოკერიას შორის. ფეისბუკზე, რომელიც ყველაზე პოპულარული სოციალური სივრცეა, ზუსტად ამ „სამწვერა“ გუნდის მხარდამჭერებმა შექმნეს სპეციალური გვერდი: „გიგა ბოკერია პრეზიდენტად!!!!!“
ძნელი სათქმელია, არის თუ არა ვანო მერაბიშვილი ის პოლიტიკური ფიგურა, რომელიც თავის სამომავლო კარიერას მიხეილ სააკაშვილის გვერდით ხედავს. თუმცა, ზურაბ ადეიშვილის გუნდს რომ სისტემურად უპირისპირდება, უკვე თვალნათლივ ჩანს. ადეიშვილის გარემოცვა უფრო შემოქმედებითია, საჯარო ინტელექტზე ორიენტირებული, მერაბიშვილი კი შიშველ ძალას და სპეცსამსახურებს ეყრდნობა. პირველი გუნდის სახე ტელეკომპანია „იმედია“, მეორის სახე კი – „რეალ ტვ“. პირველი გუნდის ოქროს პროდუქტი „მოდელირებული ქრონიკაა“, მეორის – ვახტანგ კომახიძის შესახებ მომზადებული სიუჟეტი.
დარწმუნებული ვარ, რომ თანდათან გამოიკვეთება ადეიშვილის გუნდის პროდასავლური და მერაბიშვილის გუნდის პრორუსული ორიენტაცია. და ის ძალები…
ავტორი ია ანთაძე
გუშინ ბლოგზე სულ მარტივი ცდა ჩავატარე: ირაკლი ალასანიას ახსნა–განმარტებითი კომენტარის შემდეგ – რომელსაც წინა საღამოდან ველოდით – ვიკითხე: თუ ვინმემ გაიგეთ, რა თქვა ამ ადამიანმა, იქნებ მეც ამიხსნათ-მეთქი. ზოგი მაშინვე მიხვდა, რომ ვერ გაიგო, რა თქვა „ალიანსის“ ლიდერმა; ზოგს კი მოეჩვენა, რომ მან ყველაფერი მკაფიოდ და გასაგებად ახსნა და საკითხავი აღარაფერი დარჩა. აი, მაშინ გადავწყვიტე, რომ სხვა თემები გვერდზე გადამედო და ოპოზიციის აბურდული გორგალი, როგორც შევძლებდი, ისე დამელაგებინა.
უკვე კარგა ხანია, გაირკვა, რომ ოპოზიციურ სპექტრში, სულ მცირე, სამი ჯგუფი არსებობს (ეს ბლოგზეც ახსნა კაპიტანმა):
1. პარტიები, რომლებიც ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში პრაიმერის გარეშე მონაწილეობენ.
2. პარტიები, რომლებიც არჩევნებში მონაწილეობენ პრაიმერის გავლით.
3. ბოიკოტისტები, რომლებიც არჩევნებში არ მონაწილეობენ.
ეს სამი ჯგუფი ჯერ კიდევ გასულ კვირაში ერთმანეთისგან მკაფიოდ იყო გამიჯნული, რაც ნიშნავდა, რომ თბილისის მერის პოსტისთვის აუცილებლად იბრძოლებდა რამდენიმე ოპოზიციური კანდიდატი. მათ შორის, განსაკუთრებით საინტერესო იქნებოდა, ერთი მხრივ, „ალიანსის“ ლიდერის – ირაკლი ალასანიას – და, მეორე მხრივ, პრაიმერიში გამარჯვებული ლიდერის ურთიერთობა. ეს კანდიდატები, როგორც არასაპარლამენტო ოპოზიციის წარმომადგენლები, დაინტერესებულნი უნდა ყოფილიყვნენ თანამშრომლობით და ერთმანეთისთვის ხმების არგაყოფით. თუმცა, პრაიმერის მომხრე პარტიებსა და „ალიანსს“ შორის მოლაპარაკება ყველა ეტაპზე მარცხით დასრულდა: ალასანია თავისი გუნდის ლიდერად დარჩა, პრაიმერისტებმა კი საკუთარი ლიდერის გამოსავლენად დაიწყეს მზადება.
სწორედ ამ მომენტში მოულოდნელად გააქტიურდა ლევან გაჩეჩილაძე, რომელიც „ალიანსსა“ და პრაიმერისტებს შორის ჩადგა ლოზუნგით: „გავერთიანდეთ და არჩევნებზე ერთი კანდიდატით გავიდეთ!“. ორშაბათს ირაკლი ალასანია და ლევან გაჩეჩილაძე კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში შეხვდნენ საზოგადოების ნაწილს და დაუდასტურეს, რომ ერთიანი კანდიდატის გარეშე არჩევნების მოგება შეუძლებელია.
ვინ უნდა იყოს ის ერთი კანდიდატი, რომელსაც მხარს მთელი არასაპარლამენტო ოპოზიცია დაუჭერს? ორშაბათის შეხვედრის მონაწილეების ხედვით, ეს კანდიდატი იქნება ირაკლი ალასანია, რომელიც წარმატებით გაივლის პრაიმერის და ყველას მხარდაჭერას მოიპოვებს.
როდესაც თითქოს ყველაფერი დალაგდა, სინამდვილეში, სწორედ მაშინ აირია საგულდაგულოდ. აღმოჩნდა, რომ „ალიანსის“ თანათავმჯდომარეები – დავით გამყრელიძე და დავით უსუფაშვილი – სულაც არ აპირებენ, პრაიმერიში შეჰყვნენ ირაკლი ალასანიას. მათ გამოაცხადეს, რომ ვერ ექნებათ საერთო მიზნები იმ ჯგუფთან, რომელიც თავის თანამოაზრედ ზურაბ ნოღაიდელს აცხადებს. გაჩნდა ახალი პოლიტიკური ფორმულა: „ყველა, მინუს ერთი“ – რომელიც „მინუს ერთში“ სწორედ ზურაბ ნოღაიდელს გულისხმობს.
შემდეგი ნაბიჯი პრაიმერისტებმა გადადგეს: მათ ასევე მტკიცედ თქვეს, რომ ნოღაიდელს არ შეელევიან….
ავტორი ია ანთაძე
ამერიკაში გამგზავრების წინ ყველაფერს ვიფიქრებდი, მაგრამ თუ ჩემი ყველაზე დიდი შთაბეჭდილება ისევ ბლოგთან და ფეისბუკთან იქნებოდა დაკავშირებული, ნამდვილად ვერ წარმოვიდგენდი. პირიქით, ვფიქრობდი, წავალ, ცოტას დავისვენებ ამ 24 საათიანი ბლოგური რეჟიმისგან, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხის მედიაექსპერტებს მოვუსმენ, ნიუ-იორკს თვალს შევავლებ და განტვირთული დაბრუნდები-მეთქი.
ღია საზოგადოების ინსტიტუტმა სწორედ ნიუ-იორკში მოუყარა თავი მედიისა და საინფორმაციო პროგრამების კოორდინატორებს მრავალი ქვეყნიდან, რათა მათ მედიის ახალ პრიორიტეტებზე, ახალ ტენდენციებზე ემსჯელათ. ჰოდა, სამუშაო შეხვედრებზე იმდენჯერ ახსენეს სიტყვები „ბლოგი“, „ფეისბუკი“ და „ტვიტერი“, რომ ჩემმა კოლეგამ, ირაკლი ცერცვაძემ, ბოლოს მკითხა – ნეტავ, პროფესიული მედია კიდევ ვინმეს თუ სჭირდებაო?
როგორც აღმოჩნდა, მსოფლიო მედიის ყველაზე პროგრესული მიმართულება საზოგადოების რაც შეიძლება მეტი ჩართულობაა ინფორმაციის მიღებისა და გავრცელების სისტემებში. ამერიკელი ექსპერტები (და არა მხოლოდ ისინი) მედიის მომავალს სწორედ სამოქალაქო ჟურნალიზმის განვითარებას უკავშირებენ.
ამერიკაში – ქვეყანაში, სადაც ინფორმაციის დამალვა შეუძლებელია, ხოლო ინფორმაციის გამოქვეყნებას პრეზიდენტის გადადგომაც კი შეიძლება მოჰყვეს – მიაჩნიათ, რომ ეს საკმარისი არ არის. აუცილებელია, რაც შეიძლება მეტი ადამიანი, მოქალაქე, საზოგადოების წევრი ჩაერთოს ახალი ამბების მოპოვება-გავრცელებაში და საჯარო დისკუსიებში.
მაგალითად, ამერიკის ნაციონალური საზოგადოებრივი რადიოს (NPR) ხელმძღვანელებს გამჭვირვალობად მიაჩნიათ არა საზოგადოების მიერ გაღებული თანხის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა ან ზოგადად რადიოს ფინანსური გამჭვირვალობა, – ეს საერთოდ არ არის პრობლემა. როგორც გვითხრეს, გამჭვირვალობა ახლა ნიშნავს რადიოს მსმენელებისთვის რაც შეიძლება მეტი სადისკუსიო პლატფორმის შეთავაზებას და რაც შეიძლება მეტი ადამიანის მონაწილეობას საჯარო განხილვებში. აი, ეს არის ღიაობა და გამჭვირვალობა ამერიკულად.
რა არის პროფესიული მედიის ამოცანა ახალი ამბების კუთხით? ამერიკაში ამ კითხვაზეც მკაფიო პასუხი არსებობს: მედიის ამოცანაა, არა მხოლოდ თავად მოიპოვოს და გაავრცელოს ინფორმაცია, არამედ, ის ახალი ამბები, რომლებიც უხვად ვრცელდება სოციალურ ქსელებში, გადაარჩიოს, გამიჯნოს მნიშვნელოვანი და ყველაფერი დანარჩენი, მნიშვნელოვანი ინფორმაცია გადაამოწმოს და შესაბამისი კონტექსტით მიაწოდოს საზოგადოებას.
ფაქტობრივად, პროფესიული მედია აღარ არსებობს საზოგადოებასთან თანამშრომლობის გარეშე. საზოგადოება კი რაც შეიძლება აქტიურად მონაწილეობს საჯარო ცხოვრებაში. მიმდინარეობს მოქალაქეების ტოტალური ჩართვა საჯარო–საინფორმაციო სივრცეში, მასობრივი გაჟურნალისტება. ეს არის თანამედროვე მედიის N1 ტენდენცია, რომელიც ამერიკაში დაიბადა და რომელსაც მთელი მსოფლიო ისე უწყობს ფეხს, როგორც შეუძლია.
ახლა ვიკითხოთ: რატომ გაუჩნდათ ამერიკელებს მედიის ტრანსფორმაციის მოთხოვნა? ამ კითხვის პასუხი უმოკლესი გზით მიგვიყვანს ქართულ თუ სხვა ქვეყნების მედიასთან….
ავტორი ია ანთაძე
ტოტემი – ზოგიერთ პრიმიტიულ ხალხში: ცხოველი, რომელსაც თაყვანს სცემენ, როგორც ტომის წინაპარსა და მფარველს.
ტაბუ – პირველყოფილ ხალხებში: რაიმე მოქმედების, სიტყვის, საგნის აკრძალვა, რომლის დარღვევაც ზებუნებრივი ძალებისაგან მოვლენილ სასჯელს იწვევს.
უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
ბლოგისთვის ახალ წერილზე ფიქრი უკრაინაში საპრეზიდენტო არჩევნებს და დონეცკის ამბების გამო ჩემს ენერგიულ პროტესტს დაემთხვა. რა საზოგადოება ვართ ჩვენ, სადაც ზოგიერთისთვის ყველაფერი დასაშვებია და ზოგიერთისთვის – ყველაფერი აკრძალულია?
ჩაიფიქრა მიხეილ სააკაშვილმა, რომ უკრაინის არჩევნების ბედი გადაეწყვიტა და საქმეს უკანმოუხედავად, ზვავის მონდომებით შეუდგა. ჩაიფიქრა გივი თარგამაძემ, რომ თავისი გრანდიოზული წვლილი შეეტანა სასურველი კანდიდატის არჩევაში და ორ დღეში კლასიკურ რევოლუციონერებს გაასწრო. კარგია თუ ცუდი ეს საქართველოს სახელმწიფოსთვის, მოგვწონს თუ არა ჩვენ – საქართველოს მოქალაქეებს – ან ერთის და ან მეორის საქციელი, – ამას არავინ კითხულობს. ახლა მალე არჩევნების მეორე ტური ჩატარდება და, გამოცხადებული სიკვდილის ქრონიკის არ იყოს, წინასწარ ვიცით, რა უბედურებაც შეიძლება დატრიალდეს. ვიცით და გულხელდაკრეფილები ველოდებით!
ამიტომ, არც მიშაზე ვბრაზობდი, არც გივიზე, არც ვანოზე... ვბრაზობდი ჩვენზე, საქართველოს მოსახლეობაზე, რომელიც წლიდან წლამდე დადის არჩევნებზე და, როგორც წესი, ნაციონალურ მოძრაობას აძლევს ხმას – იმიტომ, რომ ვიღაცა დააშინეს; ვიღაცა მოისყიდეს; ვიღაცა აგიტაციით მოწამლეს; ვიღაცა ციხიდან გამოუშვეს; ვიღაცა რაღაცაში გამოიჭირეს; ვიღაცა დაჩაგრეს; ვიღაცა მოატყუეს და ვიღაცას, უბრალოდ, უყვარს პრეზიდენტი ისეთი, როგორიც ის არის...
ჰოდა, როცა ჩვენზე ვფიქრობდი, ხან რა გამახსენდა, ხან რა და ბოლოს ზიგმუნდ ფროიდის ძალიან ცნობილი ნაშრომი „ტოტემი და ტაბუ“ ამეკვიატა. „არააააა,“ – ვამბობდი, – „ნამეტანია!“ ორი დღე ვებრძოლე ჩემს თავს და ბოლოს დავნებდი: წიგნი ინტერნეტში მოვძებნე და კიდევ ერთხელ გადავიკითხე. მასში აღწერილია პრიმიტიული ხალხი, რომელიც ირჩევს ტოტემს (როგორც წესი, რომელიმე ცხოველს) და ამ ტოტემს მთელი ტომის მამად და მფარველ ანგელოზად აღიარებს. ტოტემის დაცვა და ხელშეუხებლობა გარკვეულ წესრიგს მოითხოვს, წესრიგი კი აკრძალვებს გულისხმობს. ეს აკრძალვები ტოტემს აძლიერებს, მის მტრებს კი ანადგურებს. ძირითადად, ორი წესია – ერთი: ტოტემის წევრებს შორის სექსუალური ურთიერთობა დაუშვებელია; მეორე: ტოტემის (ანუ ტომის მამის) მოკვლის მცდელობა ან მის მიმართ რაიმე აგრესია უმკაცრესად ისჯება.
ტოტემი და ტაბუ – ეს არის ხელშეუხებელი მამის ხატი და მის დასაცავად შექმნილი აკრძალვების ჩარჩო. წიგნში, ფაქტობრივად, ჩვენი ცხოვრებაა აღწერილი: პრიმიტიული ტომების არსებობის მთავარი ღერძი პირდაპირ არის გადმონერგილი 21-ე საუკუნის საქართველოში. ოღონდ, თანამედროვე ენაზე ტოტემისა და ტაბუს სისტემის ქართულ ვერსიას ჰქვია: „ლიდერი ყოველთვის მართალია!“.
„მბრძანებელს განსაკუთრებული უფლებები აქვს. მისთვის დასაშვებია ის, რაც სხვებისთვის აკრძალულია. მას შეუძლია, დატკბეს იმით, რაც სხვებისთვის ხელმიუწვდომელია ტაბუს გამო... ადამიანი, რომელიც არღვევს ტაბუს, თავად უნდა გადაიქცეს ტაბუდ, რათა მისი მაგალითი გადამდები არ აღმოჩნდეს. ეს ადამიანი სრულად უნდა გაირიყოს, ვიდრე მისი მიბაძვის სურვილი სხვებსაც გაუჩნდებათ.“ – აი, თუ ჩვენნაირები არ ყოფილან და თუ მშვენივრად არ სცოდნიათ გართობაც და „შავი პიარიც“; ეჭვი არ მეპარება, იმათაც საკუთარი სააკაშვილები და ნოღაიდელები ჰყავდათ.
უფრო მეტიც, ნაშრომის მიხედვით, „ტოტემიზმის სოციალური მხარე, პირველ რიგში, მკაცრად დაცული აკრძლავების და შეზღუდვების სისტემას მოიცავს. ტოტემის კლანის წევრები ერთმანეთის დები და ძმები არიან. მათ ერთმანეთის დახმარების და დაცვის ვალდებულება აქვთ. ტოტემის უღელი უფრო მძიმეა, ვიდრე ოჯახური უღელი. ტოტემისა და ოჯახის წევრობა კი ერთმანეთს არ ემთხვევა, რადგან ტოტემის მემკვიდრეობა, როგორც წესი, დედის ხაზით გადადის.“ ამ ეპიზოდის წაკითხვისას, ალბათ, მეც და თქვენც ერთი და იგივე ხალხი გაგვახსენდა. ოღონდ, ხმამაღლა ჩამოთვლა არ ღირს, საქმე დებს და დედებს ეხება...
და „რეალ ტვ“–ს სიუჟეტი თუ მოგაგონდათ, ზოოპარკში გადაღებული? „ცხოველური პოლიტიკა“ რომ ერქვა და პოლიტიკოსების ცხოველებთან მსგავსებაზე რომ გვიამბობდა? ეს სიუჟეტი ბევრმა მკვახედ შეიცხადა, ბევრმაც – ზრდილობიანად გაიკვირვა. მართლაც, მეტისმეტად არაეთიკური იყო, ოღონდ, მხოლოდ იმათთვის, ვინც ჯერ არ იცის, რომ ტოტემის ხანაში ვცხოვრობთ. მართალია, გურამ დონაძეს თავის მრუდესარკეებიან სამყაროში ცოტა ფოკუსი აერია, მაგრამ, მაინც, ზიგმუნდ ფროიდი ამ სიუჟეტს აუცილებლად DVD-ზე გადაწერდა და თავის წიგნს დაურთავდა, როგორც მისი თეორიის უკვდავების დასტურს.
როდესაც პრეზიდენტი დემოკრატიის რომელიმე მორიგ ტალღას გამოაცხადებს – და ამას აუცილებლად გააკეთებს, რადგან ის, რაც სამჯერ მოხდა, მეოთხედაც მოხდება – მე ყოველთვის ფროიდის „ტოტემი და ტაბუ“ გამახსენდება.
ავტორი ია ანთაძე
როდესაც სკოლაში ვსწავლობდი, გაკვეთილების ცხრილში გვქონდა საგანი „სამხედრო“. ამ გაკვეთილიდან მხოლოდ მხიარულება მახსოვს. მასწავლებელი ყოფილი სამხედრო იყო, რომელიც გოგონებს არც გვიცნობდა და არც გვცნობდა. ბიჭებს კი იარაღის დაშლა-აწყობას ასწავლიდა, თანაც, რატომღაც, ეს ამბავი სულ სიცილ–ხარხარის ფონზე მიმდინარეობდა. მასწავლებელი, რომლის არც სახელი მახსოვს, არც გვარი და არც სახე, თვითონ სერიოზული იყო, მაგრამ ჩვენ ვხდებოდით არასერიოზულები იარაღის დანახვაზე. მოკლედ, იმ გაკვეთილების მოგონებას რომ ვცდილობ, ბუნდოვანი, მაგრამ სასიამოვნო შეგრძნება მეუფლება, რადგან თვალწინ მიდგება ჩემი მეგობარი იარაღიანი ბიჭების სიცილისგან ყურებამდე გახსნილი სახეები.
დარწმუნებით შემიძლია ვთქვა, რომ ჩემთვის და ჩემი მეგობრებისთვის, რომლებიც 70-იანი წლების ბოლოს, „პერესტროიკამდე“ გაცილებით ადრე, ვიქტორ ნოზაძეს, სოლჟენიცინს და ნიცშეს ვკითხულობდით, სამხედრო სწავლების გაკვეთილები ისეთი შეუსაბამო იყო ჩვენი თავისუფალი აზროვნების წესთან, რომ სასაცილოზე სასაცილო გვეჩვენებოდა – როგორც ბავშვებს ეცინებათ გულიანად კლოუნის გაბუშტულ ცხვირზე ან ორმაგი ზომის ფეხსაცმელზე.
ახლა, როდესაც დამოუკიდებელი და თავისუფალი ქვეყნის პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი გვიცხადებს, რომ 2010 წლის სექტემბრიდან საქართველოს სკოლების უფროსკლასელებს სამხედრო სწავლების კი არა და, სამხედრო-პატრიოტული სწავლების გაკვეთილები ჩაუტარდებათ, სრულებით აღარ მეცინება. შეუსაბამოდ აღარ მეჩვენება და – იმიტომ! შეუსაბამოდ არ მეჩვენება იმ სახელმწიფო პოლიტიკასთან, რომლის პროპაგანდასაც, არც მეტი, არც ნაკლები, თავად პრეზიდენტი ეწევა.
სკოლებში სამხედრო–პატრიოტული სწავლების ინიციატივას წინ უძღოდა პრეზიდენტის ორი საჯარო გამოსვლა, რომელთა მიზანი იყო სამშობლოს სიყვარულის დაკავშირება იარაღით მისი დაცვის აუცილებლობასთან. ამ გამოსვლებში მკაფიოდ იყო საუბარი ჩვენი ოჯახების უსაფრთხოებაზე, რაც, თურმე, ჩვენივე პასუხისმგებლობაა – რადგან ჯარი ყველას ვერ დაიცავს. გასული წლის 26 დეკემბერს, ეროვნული გვარდიის ახალი შენობის გახსნისას, მიხეილ სააკაშვილმა გარკვევით თქვა: „ცალკე აღებული 12 ათასი კაცი ვერ შეაჩერებს ვერაგ, მონღოლების მემკვიდრე ურდოს... როდესაც ეს მომენტი დადგება – ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ, რომ არ დადგეს – თითოეული ქართველი კაცი და ქალი უნდა იყოს მზად საქართველოსთვის საბრძოლველად. არა მხოლოდ ფსიქოლოგიურ მზადყოფნას ვგულისხმობ, – უნდა იყოს აღჭურვილი“.
ახალი წლის მისალოც სიტყვაშიც, რაგინდ უცნაურად ჟღერდეს, პრეზიდენტმა გვითხრა, რომ ცალ ხელში თოხი ან კომპიუტერი უნდა გვეჭიროს, მეორეში კი – იარაღი. ამაზე მეტად ვერაფრით მიგვანიშნებდა მიხეილ სააკაშვილი, რომ ცუდად არის საქმე – წლის მთავარ დღესასწაულამდე ხუთი წუთით ადრე, როდესაც ადამიანები ერთმანეთს კეთილი სურვილებით ავსებენ, ჩვენმა პრეზიდენტმა ხელში ვირტუალური ავტომატები მოგვაჩეჩა. ჯერ უფროსებს, თორმეტ დღეში კი – ბავშვებს, არასრულწლოვანებს.
მიხეილ სააკაშვილის ამ მილიტარისტულ „ჩაწოდებებს“ პასუხი უკვე მოჰყვა და კიდევ ბევრჯერ მოჰყვება. იქ, სადაც საზოგადოებას ხელი მიუწვდება საკუთარი აზრის გამოხატვაზე, ადამიანებმა აგრესიის გამოფენა დაიწყეს, რისი კულმინაციაც იყო ფეისბუკში გამოქვეყნებული და არაერთი თანამოაზრის მიერ მხარდაჭერილი წერილი: „მე ერთი სული მაქვს, როდის დავიწყებთ ომს!“. ამ სტატიის ავტორი ჩვეულებრივი მოქალაქეა, ერთ-ერთი ჩვენგანი. სტატიის არსს კი მეტ–ნაკლებად სრულად შემდეგი ციტატა გადმოგვცემს: „გაიგეთ, ღორების ჯოგმა ჩვენი ყანის ღობე 2 ადგილას გაარღვია, თან ეს ღორები ბევრია და აგრესიული, აქშენით და ჰაერში გასროლით ვერ ვდენით! ჰოდა ოჯახის ყველა მამაკაცი გავიდეთ თოფებით და მანამდე ვხოცოთ, სანამ ყველას არ გავჟლიტავთ ან არ გავდენით! ჩმორი არავის უნდა!!!!! ნუ ვართ ჩმორები!!!!!!“
ავტორი ია ანთაძე
დღეს 7 იანვარია, ქრისტეშობა. სულ რამდენიმე დღეა, ახალი წელი დაიწყო. როგორც ყოველ შობა-ახალწელს, ახლაც მაქვს განცდა, რომ ჩემ წინ გაშლილია დრო, ისეთივე ხელუხლებელი, ისეთივე მიმზიდველი, როგორც პირველი თოვლი ტრიალ მინდორზე.
რა მოუვა ამ დროს? რა დაიწერება მასზე? რა დაიხატება? რა ლაქები დაედება? რა შუქი მოეფინება? ვისი ვარსკვლავი აინთება? ვისი – ჩაქრება?
* * *
2010 პირდაპირ ვარდის მურაბის ლაქით დაიწყო.
4 იანვარს ტელეკომპანია „იმედმა“ გვაცნობა, რომ ამერიკის ეროვნულ–დემოკრატიული ინსტიტუტის კვლევით, გამოკითხულთა 60% მიხეილ სააკაშვილის მესამე საპრეზიდენტო ვადით არჩევის მომხრეა.
კარგად მახსოვს, რუსეთშიც ზუსტად ასე დაიწყო: 2006 წელს, „ლევადა–ცენტრის“ მიერ ჩატარებული გამოკითხვის თანახმად, გამოკითხულთა 58% დადებითად აფასებდა საკონსტიტუციო ცვლილებას, რომელიც პუტინს საშუალებას მისცემდა, კენჭი მესამე საპრეზიდენტო ვადით ეყარა. რაც გამოვიდა ამ საქმიდან, ყველამ ვნახეთ: პუტინი რუსეთის ხელისუფლებიდან არსად წასულა. 4 იანვრის „ქრონიკის“ ინფორმაციასაც ქარი რომ არ წაიღებს და ეს ლაქა სულ უფრო მეტად რომ ჩააკვდება ქართულ პოლიტიკას, ეჭვი არ მეპარება.
* * *
ბერტოლდ ბრეხტის ერთ პერსონაჟს ეკითხებიან, რას აკეთებთ, როცა ვინმე გიყვართო. ისიც პასუხობს – პროექტს ვადგენ და მერე ვზრუნავ, რომ ისინი ერთმანეთს მოერგონო. ეკითხებიან – ვინ ვის უნდა მოერგოსო, ადამიანი პროექტს თუ პროექტი ადამიანსო. ისიც პასუხობს, ცხადია, ადამიანი პროექტსო.
როდესაც ნაციონალური მოძრაობა ხელისუფლებაში მოვიდა, თავისი სიყვარული სამშობლოს მიმართ ზუსტად ასეთი პროექტის შედგენით გამოხატა. პროექტი ჩვენს რეფორმაციას გულისხმობს და ერთი დღითაც არ წყდება ზრუნვა, რომ როგორმე ამ პროექტს მოგვარგონ. თავიდანვე ცხადი იყო, რომ ორი ვადა ამისთვის ვერ იკმარებდა. „დომინანტი პარტიის“ მოდელზე საუბარიც 2004 წლიდანვე დაიწყო.
ასეთი დამოკიდებულება ადამიანის მიმართ ნიშნავს, რომ მე სუსტი ვარ და ნაციონალურმა მოძრაობამ, რომელსაც ძალიან ვუყვარვარ, იცის, როგორ გამაძლიეროს, როგორ გამხადოს უფრო თანამედროვე, უფრო ლიბერალური, უფრო კონკურენტუნარიანი. სწორედ ჩემი სიყვარულის გამო, ის გარდამქმნის ისეთად, როგორიც გაცილებით ძლიერი და ახალ სამყაროსთან უკეთ ადაპტირებული ვიქნები. მე კი, ამ სიყვარულის პასუხად, მიხეილ სააკაშვილი მესამე ვადით უნდა ავირჩიო...
ავტორი ია ანთაძე
დღეს ბლოგის ბოლო მასალას ვწერ ამ წელიწადში და მინდა, ჩვენს ბლოგზე გიამბოთ – ისეთზე, როგორსაც მე მას ვხედავ.
ჩვენი ბლოგის სახელი „იანეთია“. ეს სოლომონმა მოიფიქრა, დოდიმ კი ნამდვილი იანეთის ფირნიშს ფოტო გადაუღო. ახლა ჩვენ გვაქვს სახელიც და სახელის შესაბამისი სიმბოლოც. ია ანთაძის ბლოგისთვის „იანეთის“ დარქმევა ცოტა ინფანტილურია და ცოტაც – გოიმური. მაგრამ, სწორედ ამიტომ, ცოტა მამაცურიც არის და საყვარელიც, რომ ჩვენს ბლოგს თავისი სახელი აქვს და „ფეისბუკი“ ან „ოდნოკლასსნიკები“ კი არა, სწორედ იანეთი ჰქვია.
ბლოგი დღე–ღამეში თითქმის ოცი საათის განმავლობაში საქმიანობს. ამ წუთას, მაგალითად, შუაღამე დიდი ხნის გადასულია, ოთხის ოცი წუთია და ორი კომენტარი მელოდება გამოსაქვეყნებლად. ახლავე ვნახავ, ვის არ ძინავს ჩემთან ერთად: მანანა გვწერს ამერიკიდან. ის საკმაოდ იშვიათად გვწერს, მაგრამ ბლოგის დაარსებიდან მოგვყვება, ჯერ კიდევ აპრილის თვეში მახსოვს მისი პირველი კომენტარი. საქმეც ეს არის: როცა საქართველოში ღამეა, დედამიწის სხვა ნაწილებში დღეა. ჰოდა, იანეთში მოფრინავს კომენტარები დღისით და ღამით, ღამით და დღისით... კვირიდან კვირამდე, როგორც წესი, 1000–ზე მეტი კომენტარი გროვდება.
დაახლოებით 20–25 ადამიანი ყოველდღე ჩვენთან არის. უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ეს ადამიანები თავისი ყოველდღიური ცხოვრების რამდენიმე საათს იანეთს უთმობენ. ერთხელ ვითხოვე, მოდით, დავთქვათ და საღამოს ცხრა საათიდან ღამის ორ საათმდე ვიყოთ ერთად, მერე კი დავიშალოთ–მეთქი. არაო, – იანეთელებმა, – ორ საათზე დაშლა ვის გაუგია, ბავშვები ხომ არ ვართო. არც კი ვიცი, რა უფრო გამიხარდებოდა, თანხმობა თუ უარი... ალბათ, მაინც, უარი.
რომ არ გეგონოთ, უძინართა მცირერიცხოვანი კლუბი გაუხსნიათო, იმასაც გეტყვით, რომ იანეთს კვირიდან კვირამდე 4 000 ადამიანი სტუმრობს. მათი დიდი უმრავლესობა მხოლოდ კითხულობს, რასაც დანარჩენები წერენ. აპრილიდან დეკემბრამდე არც „მწერლების“ რიცხვი შეცვლილა მაინცდამაინც და არც „მკითხველების“. სტაბილურობა იანეთის ძლიერი მხარეა.
ეს სტაბილურობა, გარკვეულწილად, ჩემს უძილობაზე დგას. რადგან წესი წესია – თუ კომენტარს წინასწარ არ წავიკითხავ და არ დავასკვნი, რომ კომენტატორს ბლოგის წესები არ დაურღვევია, ვერაფერიც ვერ გამოქვეყნდება. წაკითხვას კიდევ სიფხიზლე სჭირდება. ჰოდა, ჩემი მეგობრები იანეთს არ წყალობენ, მეუბნებიან – შეეშვი, გაუფრთხილდი შენს თავს, დაიძინე, დაისვენე... მარტო უძილობაც არ არის მიზეზი. სადაც მივალ, ათ წუთში ჩანთას ვხსნი და პატარა კომპიუტერს მოვიმარჯვებ. „აუ, დაიწყო!“ – ამბობენ ჩემი მეგობრები. მე კი ვუხსნი, რომ თუ კომენტარებს არ გამოვაქვეყნებ, ადამიანები ინერვიულებენ – „მწერლებიც“ და „მკითხველებიც“. კულმინაცია მაინც ის იყო, როდესაც პატარა კომპიუტერი ჩემი მეგობრის შვილის ქორწილში მოვიდგი გვერდით>>>
ავტორი ია ანთაძე
დიდხანს ვიფიქრე, საიდან დამეწყო ეს სტატია – თავიდან თუ ბოლოდან. თავში ძმები გაჩეჩილაძეები არიან და ბოლოში – აფეთქებულ მონუმენტს შეწირული ოჯახია. ამიტომ, გადავწვიტე, მაინც ბოლოდან დავიწყო...
* * *
დღეს ქუთაისში საპროტესტო აქცია ჩატარდა. არავინ იცოდა და ბოლომდე გაუგებარი დარჩა, ვინ იყო ამ აქციის მთავარი მასპინძელი. არც ის ვიცით, რამე თუ შეიცვლება აქციის შემდეგ.
პრეზიდენტმა დამნაშავე უკვე მოძებნა: იმერეთის გუბერნატორი მოხსნა და პარლამენტის შენება განაგრძო – ჯერჯერობით ადამიანების ცნობიერებაში, რის დასტურადაც ცარიელ მინდორზე დიდი ბანერი გამოფინა.
ზოგიერთი ჩვენგანი ელოდა, რომ დღეს საზოგადოებას უნდა ეთქვა, ეთანხმება თუ არა პრეზიდენტს; უნდა ეთქვა, ააშენებინებს თუ არა მას პარლამენტს ბავშვის სისხლზე და აკმარებს თუ არა გუბერნატორის მოხსნას. თანაც, ისე უნდა ეთქვა, რომ გამგებს გაეგო.
ოღონდ, ვისაც ასეთი მოლოდინი ჰქოდა, მას დაავიწყდა, რომ მიხეილ სააკაშვილს მოქალაქეების პროტესტი არ აინტერესებს. იგი არ არის ჰუმანისტი, რომ ადამიანის ბედი აღელვებდეს, იგი პოპულისტია და მასას ყველა სხვა ლიდერზე უკეთესად მართავს.
რაგინდ გაყალბებულად ფასდებოდეს ბოლო საპრეზიდენტო არჩევნები, არავის უთქვამს, რომ 7 ნოემბრიდან ორი თვის თავზე ლევან გაჩეჩილაძემ მიხეილ სააკაშვილზე მეტი ხმა მიიღო. ოპოზიციის მთავარმა ლიდერმა ოფიციალურ მომხრედ „გაიფორმა“ არჩევნებში მონაწილეთა 25%, რაც არასაკმარისი აღმოჩნდა გასამარჯვებლად. პრეზიდენტმა კი, მისთვის ყველაზე მწვავე სიტუაციაში – დასაშვები თუ დაუშვებელი მეთოდებით, მაგრამ – პირველობა შეინარჩუნა.
ამის შემდეგ, ლევან გაჩეჩილაძის პიროვნულ ფაქტორზე დაყრდნობით, გაჩნდა იდეა, რომ ოპოზიციურ პოლიტიკურ ლიდერს წამოშველებოდა საზოგადოებრივი ლიდერი, რომელიც მიხეილ სააკაშვილის წინააღმდეგ იმ ადამიანებსაც გადაიბირებდა, რომლებიც პოლიტიკურ აქტიურობას ერიდებოდნენ. საზოგადოებრივი ლიდერობა უკვე არსებული პოლიტიკური ლიდერის ოჯახის წევრმა – ძმამ, გიორგი გაჩეჩილაძემ – იტვირთა. ჩაფიქრებული, ცხადია, ის იყო, რომ საზოგადოების ერთი ნაწილი ერთ ძმას მიეზიდა პოლიტიკურ ორბიტაზე, ხოლო მეორე ნაწილი – მეორე ძმას – საზოგადოებრივ ორბიტაზე. ოღონდ, ეს ორი სეგმენტი სად, როდის და რისთვის უნდა შეხვედროდა ერთმანეთს, ამ კითხვაზე, როგორც მოგვიანებით გამოჩნდა, ძმებს გააზრებული პასუხი არ ჰქონდათ.
პროტესტის საზოგადოებრივ „მინდორზე“ გადატანის შედეგი ვიხილეთ 26 მაისს, როდესაც ეროვნულ სტადიონზე გიორგი გაჩეჩილაძემ 50 000–ზე მეტ ადამიანს მოუყარა თავი.
იმ დღეს „უცნობს“ ერთადერთი არჩევანი ჰქონდა: მის მხარდასაჭერად მოსული ხალხი მისთვისვე სანდო პოლიტიკური ლიდერისთვის – საკუთარი ძმისთვის – უნდა გადაებარებინა. ლევან გაჩეჩილაძეს კი მოქმედების ზუსტი გეგმა უნდა ჰქონოდა. ამ კრიტიკულ მომენტში ძმებმა თითქოს დაიმორცხვეს, სულ სხვა გადაწყვეტილება მიიღეს, სულ სხვა გზას გაუყენეს ათასობით ადამიანი და ზუსტად იმ დღეს, ერთდროულად დაასრულეს ლიდერობა. ყველაფერი დანარჩენი – უილაჯო ინერცია იყო.
რა შეცდომა დაუშვეს ძმებმა გაჩეჩილაძეებმა? მათ ვერ შეკრიბეს იმ რაოდენობის მომხრეები, რამდენიც საკმარისი იქნებოდა არჩევნების დასანიშნად და მოსაგებად, მაგრამ მათ შემოიკრიბეს იმდენი ადამიანი, რამდენმაც, თავის დროზე, „ვარდების რევოლუცია“ მოახდინა. არადა, ძმები, თავისი ჯამური შინაგანი რესურსით, სწორედ არჩევნებისთვის იყვნენ მზად და არა – რევოლუციისთვის.
ახლა არაფერს ვიტყვი იმის შესახებ, რამდენად შეესაბამებოდა ან ერთი და ან მეორე ძმის ინტელექტი თუ გამოცდილება მათ მიერ ნაკისრ ფუნქციას.
ავტორი ია ანთაძე
დღევანდელი წერილი ჩემს მეგობრებს ეძღვნება, მეგობრებს, რომლებსაც ახლა უჭირთ და გამხნევება სჭირდებათ. ისინი ბათუმში ცხოვრობენ, ძალიან კარგ საქმეს აკეთებენ და გზა-გზა ბევრ ჭირ-ვარამს უძლებენ.
მოკლედ, ჩემს მეგობრებს აშინებდნენ. და ამ ქვეყანაში, სადაც კარგა ხანია თითქმის ყველა შეშინებულია, ჩემი მეგობრები არ შეშინდნენ.
ჰოდა, თუ არ გეშინია, სხვა ხერხებიც არსებობს: ახლა აღმოჩნდა, რომ ჩემს მეგობრებს შორის ერთ-ერთს მთლად სოდი გამოეცხადა და უთხრა – შენს ავადმყოფ მამას თავისი შვილის ისეთ ფოტოებს ვაჩვენებთ, არ გაუხარდებაო, მერე ამ ფოტოებს გამოვაქვეყნებთ და ინტერვიუსაც აღარავინ მოგცემსო. მძიმე მუქარაა. ეჭვი არ მეპარება, იციან, რასაც ამბობენ. და, რაც მთავარია, იციან, რასაც აკეთებენ.
გუშინ ერთმა ადამიანმა საჯაროდ იკითხა: კი მაგრამ, რას ბეჭდავს ასეთს „გაზეთი ბათუმელები“, ყველამ რომ მაგათთვის მოიცალაო.
ინფორმაციას რომ სანდო წყაროებთან ამოწმებს, ღირებულებებს რომ არ ღალატობს და ადამიანების გაჭირვება რომ მართლა ენაღვლება, – ამის მოყოლით თავს არ შეგაწყენთ.
ზოგიერთი რამ კი უნდა გიამბოთ…
ავტორი: ია ანთაძე
თუ სწორად მესმის, ახლა საქართველოში სამი საზოგადოებრივ–ვირტუალური კლუბია. ერთი მათგანი ბინადრობს საკან N5–ში, მეორე – ფეისბუკზე და მესამე – „რადიო თავისუფლების“ ბლოგებზე.
საკნის კლუბს ჰყავს გამოკვეთილი ლიდერი, აგრეთვე, ხილული და უხილავი წევრები, ანუ სტუმრები და მაყურებლები. ამ კლუბში ხშირად საუბრობენ ღირებულებებზე – სამართლიანობაზე, პატრიოტიზმზე, რელიგიურ გრძნობებზე. კლუბს ჰქონდა ამბიცია, ხელისუფლების მიმართ წინააღმდეგობის პროცესი პოლიტიკურიდან საზოგადოებრივ სივრცეში გადმოეტანა და გადაწყვეტილებების მიღების ცენტრადაც საკანი ექცია. მართლაც, იყო დრო, როდესაც ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები „უცნობთან“ დადიოდნენ და კამერების მიღმა სწორედ მასთან ათანხმებდნენ გადაწყვეტილებებს. საკნის კლუბის „ოქროს ხანად“ უნდა მივიჩნიოთ 26 მაისი, როდესაც „უცნობი“ ეროვნულ სტადიონზე ხელში აყვანილი შეიყვანეს და, ტრიბუნებიდან წამოსული ოვაციების ზღვაში, მთელი სტადიონი ხელდახელ შემოატარეს. ეს იყო აქციის მონაწილეთა მხრიდან „უცნობისთვის“ გადახდილი მადლობა პირველი საზოგადოებრივი კლუბის შექმნისთვის და მისი თავდადებული ლიდერობისთვის.
ფეისბუკის კლუბი, საკნისგან განსხვავებით, უხმაუროდ და ფრთხილად შეიქმნა, შესაძლოა, სწორედ როგორც საკნის კლუბის ალტერნატივა. ფეისბუკის კლუბი ორგანიზაციის მაღალი ხარისხით გამოირჩევა. ლიდერს – ლევან რამიშვილს – ახლა კლუბში 4 000–მდე მეგობარი ჰყავს, რაც იმას ნიშნავს, რომ სწორედ ამდენი ადამიანი ადევნებს თვალყურს მის მიერ გამოქვეყნებულ მასალებს და მის მიერ მართულ კამპანიებს. იმის მიუხედავად, რომ კლუბი საჯარო სივრცეში არსებობს, გადაწყვეტილებები დახურულ რეჟიმში მიიღება და საზოგადოება მხოლოდ უკვე მიღებული გადაწყვეტილებების განხორციელების პროცესს ადევნებს თვალს.
ავტორი: ია ანთაძე
ბოლო რამდენიმე დღეა, ვანო მერაბიშვილზე ვფიქრობ. უწინაც ხშირად მიფიქრია, მაგრამ – სხვანაირად. მაშინ მე აქეთ ნაპირზე ვიყავი, ის – იქით ნაპირზე იყო. შეკითხვები მქონდა, პასუხები - არა. სამაგიეროდ, მქონდა ვარაუდები და ჩემი პირადი – მკაფიო – დამოკიდებულება ამ ადამიანის მიმართ.
ახლა, ბოლო რამდენიმე დღეა, მინდა, მისი ნაპირიდან გამოვხედო მოვლენებს; დავინახო, ვინ მოჩანს იქიდან მეგობრად და ვინ – მტრად.
ეს რომ ადვილი არ არის, საკუთარი გამოცდილებით ვიცი. ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ვანოს „ხერხემლობის“ ნიშანწყალიც არ ეტყობოდა, საქმიან სადილზე მიმიწვია. ახლად დანიშნული იყო უშიშროების საბჭოს მდივნად. თბილად შემხვდა და შენობით ვილაპარაკოთო, შემომთავაზა. არადა, მეგობრები არასოდეს ვყოფილვართ. ყველაზე საინტერესო ის არის, რაც სადილზე მიწვევას უძღოდა წინ: რადიო თავისუფლების ეთერში და „24 საათში“ გამოქვეყნდა მასალა, სადაც ვამბობდი, რომ ვანო მერაბიშვილს საზოგადოება იცნობს, როგორც მიწის მესაკუთრეთა უფლებების დამცველს და არა როგორც უშიშროების სპეციალისტს. ამიტომ, ამ კუთხით მას ჩვენ ვერ ვენდობით და თუ პირადად პრეზიდენტი ენდობა, იქნებ, ჯერ საკუთარი ოჯახის უშიშროების გარანტად დანიშნოს და მხოლოდ შემდეგ ანდოს მთელი ქვეყნის უსაფრთხოება-მეთქი.
აი, ამ პუბლიკაციის პასუხი იყო სადილი რესტორანში და თბილი შეხვედრა…
სრულად იხილეთ აქ
http://www.tavisupleba.org/
